ავსტრალიის მეგაფაუნა ადამიანებმა გაანადგურეს და არა კლიმატის ცვლილებამ

როგორც ახალი მტკიცებულებები მიუთითებს, ერთ-ერთი უდიდესი და გასაოცარი ქმნილებები, რომლებიც ერთ დროს ავსტრალიაში ბინადრობდნენ, დაახლოებით 45 000 წლის წინ ადამიანების და არა კლიმატის ცვლილების  გამო ამოწყდნენ. 

ავსტრალიის მონაშისა და კოლორადო-ბულდერის უნივერსიტეტის მკვლევართა ჯგუფმა, სამხრეთ-დასავლეთ ავსტრალიის სანაპიროსთან, ინდოეთის ოკეანის დანალექები გაბურღა და ე. წ. კერნის ნიმუში აიღო, რათა კონტინენტზე წარსულში არსებული კლიმატი და ეკოსისტემა აღდგენა. ეს ქანები შეიცავს გადარეცხილ და ოკეანეში ჩატანილ ნივთიერებათა ფენებს, მათ შორის მტვერს, ყვავილების მტვერს, სოკო Sporormiella-ს მტვერსა და სპორებს, რომელიც ბალახისმჭამელ ძუძუმწოვართა ექსკერემნტებში იზრდებოდა, — აღნიშნავს კოლორადო-ბულდერის უნივერსიტეტის პროფესორი გიფორდ მილერი.

მილერის განცხადებით, დანალექების ამ ნიმუშმა მეცნიერებს დროში უკან დაბრუნების შესაძლებლობა მისცა, ამ შემთხვევაში 150 000 წლით უკან. ბალახისმჭამელ ძუძუმწოვართა ექსკერემნტები სავსე აღმოჩნდა სოკოს სპორებით, ძირითადად 150 000 წლის წინანდელი შრეებიდან 45 000 წლის წინანდელ შრეებამდე, როდესაც ისინი მოულოდნელად ამოწყდნენ. 

„ამ სპორების სიუხვე კარგი მტკიცებულებაა მრავალი დიდი ძუძუმწოვრისა, რომლებიც სამხრეთ-დასავლეთ ავსტრალიის მიწაზე 45 000 წლის წინ დააბიჯებდნენ. ამის შემდეგ, სულ რამდენიმე ათასწლეულში, მეგაფაუნათა პოპულაცია განადგურდა“, — ამბობს მილერი.

კვლევა Nature Communications-ში გამოქვეყნდა. 

50 000 წლის წინანდელი ავსტრალიის მეგაფაუნის კოლექცია მოიცავს 450-კილოგრამიან კენგურუებს, 2-ტონიან ვომბატებს, 8-მეტრიან ხვლიკებს, 180-კილოგრამიან უფრთო ფრინველებს, 135-კილოგრამიან ჩანთოსან ლომებსა და მსუბუქი მანქანის ზომის კუებს. ავსტრალიის იმ ძუძუმწოვართა, ფრინველთა და რეპტილიათა 85%, რომლებიც 45 კგ-ზე მეტს იწონიდა, კონტინენტზე პირველი ადამიანის გამოჩენიდან სულ მცირე ხანში ამოწყდა, — ამბობს პროფესორი მილერი. 

როგორც ოკეანის დანალექებიდან აღებული ნიმუშები აჩვენებს, სამხრეთ-დასავლეთი ავსტრალია კონტინენტის ის ერთ-ერთი რეგიონი ყოფილა, რომელიც 45 000 წლის წინ უღრანი ტყეებით იყო დაფარული, შესაბამისად, ბიომრავალფეროვნებით მეტად გამორჩეული.

„ამ რეგიონში კონტინენტზე ადამიანის ერთ-ერთი ყველაზე პირველი კვალი შეიმჩნევა; ჩვენი ვარაუდით, იქ ძალიან ბევრი ცხოველი უნდა ყოფილიყო გავრცელებული. ხეებისა და ბუჩქების განსაკუთრებული სიუხვის გამო, ეს უნდა ყოფილიყო მათი ერთ-ერთი უკანასკნელი თავშესაფარი 45 000 წლის წინ. მეგაფაუნის გადაშენების პერიოდისთვის, კლიმატის რაიმე განსაკუთრებული ცვლილების მტკიცებულება არ არსებობს“, — აცხადებს მილერი. 

ავსტრალიის მეგაფაუნის ამოწყდომის მიზეზებზე მეცნიერები უკვე ათწლეულებია კამათობენ. ზოგიერთი მათგანის აზრით, ცხოველებმა კლიმატის ცვლილებას ვერ გაუძლეს, მათ შორის 70 000 წლის წინ მომხდარ მოვლენებს, როდესაც სამხრეთ-დასავლეთ ავსტრალიის ევკალიპტის ტყეებიანი გარემო შეიცვალა მშრალი, მეჩხერი მცენარეულობის ლანდშაფტით.

მილერის განცხადებით, ზოგიერთ მეცნიერს მიაჩნია, რომ ცხოველების გადაშენება გამოიწვია დაახლოებით 50 000 წლის წინ, ავსტრალიის ადრეულ იმიგრანტთა მიერ გაჩაღებულმა ნადირობამ ან ზედმეტი ნადირობისა და კლიმატის ცვლილების კომბინაციამ. 

მილერის თქმით, გადაშენების მიზეზი შესაძლოა გახდა „შეუმჩნეველი, მასობრივი ჟლეტა“.  როგორც ავსტალიელ მკვლევართა 2006 წლის კვლევა მიუთითებს, დაბალი ინტენსიურობის ნადირობაც კი ავსტრალიურ მეგაფაუნაზე შესაძლოა კატასტროფულად ასახულიყო — ყოველ ათწლეულში ერთი ადამიანის მიერ ერთი ძუძუმწოვრის მოკვლას მთლიანი სახეობის გადაშენება რამდენიმე ასწლეულში შეეძლო. 

„ამ კვლევის შედეგები ძალიან დიდ ინტერესს იწვევს არქეოლოგიურ და დედამიწის მეცნიერებათა საზოგადოებებში, ზოგადად ყველა ადამიანში, ვინც დაინტერესებულია ამჟამად უკვე ამომწყდარი, გიგანტური ცხოველებით, რომლებიც ერთ დროს ჩვენს პლანეტაზე დააბიჯებდნენ. ხშირ შემთხვევაში, მათი გადაშენების მიზეზი ჩვენი, ადამიანის სახეობაა, რომელმაც დედამიწის შეუპოვარი კოლონიზაცია დაიწყო“, — ამბობს კვლევის ავტორი, მონაშის უნივერსიტეტის პროფესორი სანდერ ვან დერ კაარსი. 

2016 წელს, მილერმა იპოვა 180-კილოგრამიანი ფრინველის, გენიორნისის კვერცხის დამწვარი ნაჭუჭები, პირველი პირდაპირი მტკიცებულება იმისა, რომ ადამიანები მართლაც ნადირობდნენ ავსტრალიის მეგაფაუნაზე.

კვლევა ნაწილობრივ დააფინანსეს ეროვნულმა სამეცნიერო ფონდმა და გერმანულმა კვლევითმა ფონდმა.

მომზადებულია phys.org-ის მიხედვით