26 მაისი - დღე, როდესაც დაიბადა ახალი სახელმწიფო

„ამიერიდგან საქართველოს ხალხი სუვერენულ უფლებათა მატარებელია და საქართველო სრულუფლებიანი დამოუკიდებელი სახელმწიფოა“ - ეს არის ამონარიდი საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტიდან, რომელიც 1918 წლის 26 მაისს ეროვნულმა საბჭომ მიიღო.

სწორედ ამ დღიდან უკვე 99-ე წელია, საქართველო ყოველი წლის 26 მაისს დამოუკიდებლობის დღეს აღნიშნავს.

დამოუკიდებლობის აქტი

დამოუკიდებლობის აქტში აღნიშნულია, რომ საქართველოს პოლიტიკური ფორმა - დემოკრატიული რესპუბლიკაა, ხოლო ქვეყანა „საერთაშორისო ომიანობაში“ მუდმივ ნეიტრალიტეტს ირჩევს.

„დოკუმენტის თანახმად, საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას სურს საერთაშორისო  ურთიერთობის ყველა წევრთან კეთილმეზობლური განწყობილება დაამყაროს, განსაკუთრებით კი - მოსაზღვრე სახელმწიფოებთან და ერებთან.

1.  ამიერიდან საქართველოს ხალხი სუვერენული უფლებების მატარებელია, ხოლო საქართველო - სრულფასოვანი დამოუკიდებელი სახელმწიფოა.

2. დამოუკიდებელი საქართველოს პოლიტიკური ფორმაა — დემოკრატიული რესპუბლიკა.

3. საერთაშორისო ომებში საქართველო მუდმივად ნეიტრალური სახელმწიფოა.

4. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა თავისს საზღვრებში თანასწორად 

უზრუნველჰყოფს ყველა მოქალაქის სამოქალაქო და პოლიტიკურ უფლებებს, განურჩევლად ეროვნებისა, სარწმუნოებისა, სოციალური მდგომარეობისა და სქესისა.

5. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა განვითარების თავისუფალ ასპარეზს გაუხსნის მის ტერიტორიაზედ მოსახლე ერს“, - წერია საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტში.

ეროვნული საბჭოს პირველი კრება, სადაც დამოუკიდებლობის აქტი მიიღეს 1918 წლის 26 მაისს ჩატარდა. კრების ოქმში ვკითხულობთ, რომ მას 42 წევრი და 36 კანდიდატი ესწრებოდა:

„ლოჟებში და ქანდარაზედ აუარებელი საზოგადოებაა: სხვა და სხვა ერთა წარმომადგენელნი, რომელთა შორის იმყოფება გერმანეთის ჯარის უფროსი აფიცერი გრაფი შულენბურგი გერმანელ ოფიცერთა თანხლებით, ლოჟაშია აგრეთვე ტფილისის მიტროპოლიტი ლეონიდე სამღვდელო ამალითურთ და ქართველი მხედრობა“, - აღნიშნულია სხდომის ოქმში.

სხდომის თავმჯდომარე ნოე ჟორდანიამ გამოსვლის ტექსტში აღნიშნა, რომ „ამ დარბაზში მოკვდა ერთი სახელმწიფო და აი ახლა, ამავ დარბაზში, ეყრება საფუძველი მეორე სახელმწიფოს“.

გერბი

დამოუკიდებლობის აქტის მიღების შემდეგ, საქართველოს რესპუბლიკის გერბის შესახებ კანონი 1918 წლის 20 სექტემბერს მიიღეს.

გერბის მხატვარი - იოსებ შარლემანი. 
გერბზე წმინდა გიორგის გამოსახვის წესების ავტორები, მხატვრები: დიმიტრი შევარდნაძე და დავით კაკაბაძე.

დროშა

კანონი საქართველოს რესპუბლიკის დროშის შესახებ 1918 წლის 10 სექტემბერს მიიღეს. 

დროშის ესკიზის ავტორები: იაკობ ნიკოლაძე და იოსებ შარლემანი.

ჰიმნი

საქართველოს რესპუბლიკის ეროვნული ჰიმნი იყო „დიდება“. 

მუსიკისა და ტექსტის ავტორი კოტე ფოცხვერაშვილია.

საქართველოს პირველმა დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ არასრულ სამ წელს იარსება (1918-1921) და საბჭოთა რუსეთის მიერ განხორციელებული ოკუპაციის შემდეგ არსებობა შეწყვიტა. საქართველომ დამოუკიდებლობის აღდგენა 70 წლის შემდეგ, 1991 წლის 9 აპრილს, შეძლო. 

საქართველოს ხელისუფლებამ აღადგინა დემოკრატიული რესპუბლიკის ყველა სახელმწიფო სიმბოლიკა - დროშა, გერბი და სახელმწიფო ჰიმნი, თუმცა 2003 წლის „ვარდების რევოლუციის“ შემდეგ, საქართველოს ხელისუფლებამ პირველი რესპუბლიკის დროშა, გერბი და ჰიმნი შეცვალა.

წყარო: საქართველოს ეროვნული არქივი