ასტრონომებმა მზის სისტემის მიღმა მდებარე შესაძლო მთვარე აღმოაჩინეს - პირველად ისტორიაში

ბოლო წლებში, ასტრონომებმა უამრავი ეგზოპლანეტა აღმოაჩინეს — მზის სისტემის მიღმა არსებული პლანეტები, რომლებიც სხვა ვარსკვლავთა გარშემო მოძრაობენ. თუმცა, ამჯერად უკვე ეგზომთვარეების — ამ პლანეტათა გარშემო მოძრავ ბუნებრივ თანამგზავრებზე ნადირობის დრო დადგა. ასტრონომთა განცხადებით, სავარაუდოდ პირველი ასეთი მთვარე მათ ახლახან იპოვეს. 

პოტენციური ეგზომთვარის აღმოჩენა NASA-ს კეპლერის კოსმოსური ტელესკოპის სიმძლავრის წყალობით მოხერხდა. შედეგად, შესაძლოა ბევრი რამ ვისწავლოთ პლანეტების, მთვარეებისა და ვარსკვლავური სისტემების წარმოქმნის შესახებ. 

აღსანიშნავია, რომ პოტენციურმა ეგზომთვარემ უკვე გაიარა პირველადი ტესტები — კარგად გამოჩნდა სამი ჩაბნელება ვარსკვლავის შუქში — ერთ-ერთი აშკარა ნიშანი იმისა, რომ იქ რაღაც მნიშვნელოვანი ხდება. მას უკვე სახელიც შეურჩიეს კეპლერ-1625b I. 

„ძალიან აღელვებულები ვართ. სტატისტიკურად, ოფიციალურად, მას ძალიან მაღალი ალბათობა აქვს. მაგრამ მართლა უნდა ვენდოთ თუ არა სტატისტიკას?“, — უთხრა მკვლევართა ჯგუფის ერთ-ერთმა წევრმა, დევიდ კიპინგმა BBC-ს. 

აღმოჩენა მსხვილ პროექტ  The Hunt for Exomoons with Kepler (HEK)-ის ფარგლებში მოხდა. ეს გახლავთ ირმის ნახტომს მიღმა არსებული გალაქტიკების სისტამატიური ძიების მცდელობა კეპლერის შესაძლებლობათა გამოყენებით. კეპლერი დედამიწის ორბიტაზე მოძრავი კოსმოსური ობსერვატორიაა, რომელსაც შეუძლია უთვალთვალოს ხედვის არეალში მოქცეულ 145 000-ზე მეტი ვარსკვლავის სინათლეს.  

ახალი ეგზომთვარეობის კანდიდატი დედამიწიდან დაახლოებით 4000 სინათლის წლის მანძილზე მდებარე ვარსკვლავის გარშემო დაფიქსირდა და სავარაუდოდ, იგი ნეპტუნის ზომისაა. 

პლანეტა Kepler-1625b, რომლის გარშემოც ის მოძრაობს, დაახლოებით იუპიტერის ზომისაა. ამჟამინდელი ჰიპოთეზის მიხედვით, ოდესღაც, Kepler-1625b-ის გრავიტაციამ მთვარე Kepler-1625 I ჩაიჭირა და თავის ორბიტაზე მოძრაობა დააწყებინა.  

შემდეგი ეტაპია მისი კვლევა ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპით, რაც ოქტომბერში იგეგმება. შედეგად, საბოლოოდ დადასტურდება, საქმე მართლა ეგზომთვარესთან გვაქვს თუ არა. 

აღსანიშნავია, რომ ეს შემთხვევა მეტია, ვიდრე უბრალოდ ეგზომთვარის აღმოჩენა: აქვე, მზის სისტემაში, პლანეტა სატურნის კლდოვანი მთვარეების მაგალითზე ნათლად ვხედავთ, რომ შესაძლოა მათ უფრო ჰქონდეთ სიცოცხლისათვის ხელსაყრელი პირობები, ვიდრე თავად დედაპლანეტებს. შესაბამისად, არაა გამორიცხული, რომ ჩვენი, კაცობრიობის შემდეგი გაჩერება რომელიმე მთვარე იყოს და არა პლანეტა. 

მიუხედავად ზემოთხსენებული „მაღალი სტატისტიკური ალბათობისა“, მკვლევართა განცხადებით, შანსი, რომ ეს ობიექტი ეგზომთვარე იყოს, 50:50-ზეა. მათ ნაშრომს ჯერ სხვა ასტრონომებმაც უნდა გადახედონ და შეაფასონ.  

და არ უნდა დაგვავიწყდეს ისიც, რომ ჩვენ აქ ერთხელ უკვე ვიყავით.  კიდევ ერთი კანდიდატის იდენტიფიცირება 2014 წელს მოხდა, თუმცა მეცნიერებს დღემდე არ აქვთ შესაძლებლობა დაამტკიცონ, იგი მართლაც ეგზომთვარეა თუ არა. 

მართალია, წინასწარ ზედმეტად არ უნდა ავღელდეთ, მაგრამ ალბათ ნამდვილად ხელთ გვაქვს რეალური შანსი, რომ დიდი ხნის ნადირობა ლოგიკურ ფინალამდე მივიდეს და ბოლოსდაბოლოს, ეგზომთვარე ვიპოვოთ. 

„შემიძლია ვთქვა, რომ ის საუკეთესო კანდიდატია, რაც კი აქამდე გვქონია“, — უთხრა BBC-ს კიპინგმა. 

აღმოჩენის შესახებ კვლევა ამჟამად ხელმისაწვდომია arXiv.org-ზე.  

მომზადებულია BBC-სა და ScienceAlert-ის მიხედვით