ჰაბლმა ურანზე ციალი გადაიღო

თქვენ წინაშეა ვოიაჯერ 2-ის მიერ ურანისთვის გადაღებული ორი კომპოზიტური ფოტო და ჰაბლის მიერ განხორციელებული ორი სხვადასხვა დაკვირვება — ერთი რგოლებზე და მეორე პოლუსების ციალზე. 

მას შემდეგ, 1980-იან წლებში ვოიაჯერ 2-მა პლანეტებს მრავალი წარმტაცი ფოტო გადაუღო; პლანეტის მოყვარულების განსაკუთრებული ყურადღება პლანეტებზე არსებულმა ციალებმა მიიქცია. ციალი გამოწვეულია სხვადასხვა წარმოშობის, მაგალითად მზის ქარების დამუხტული ნაწილაკების, ძირითადად ელექტრონების ნაკადით, პლანეტური იონსფეროთი და მთვარეთა ვულკანიზმით. მათ ძლიერი მაგნიტური ველები იჭერს და ზედა ატმოსფეროსკენ ამისამართებს, სადაც მათი ურთიერთქმედება გაზის ნაწილაკებთან, მაგალითად ჟანგბადთან ან აზოტთან, სინათლის მომხივბვლელი ნაკადების წარმოქმნას იწვევს.  

იუპიტერისა და სატურნის ციალები კარგადაა შესწავლილი, მაგრამ ბევრი არაფერია ცნობილი გიგანტური ყინულოვანი პლანეტა ურანის ციალების შესახებ. 2011 წელს, NASA-სა და ევროპის კოსმოსური სააგენტოს კუთვნილი ჰაბლის კოსმოსური ტელესკოპი პირველი ხელსაწყო გახდა, რომელმაც ურანის ციალებს ფოტო გადაუღო. 2012-2014 წლებში, პარიზის ობსერვატორიის ასტრონომთა ჯგუფმა ჰაბლის ულტრაიისფერი ხელსაწყოებით ურანის ციალების ახალი ფოტო გადაიღო. 

ისინი ყურადღებით აკვირდებოდნენ მზიდან ურანისკენ მიმავალი მზის ქარის ორი მძლავრი ნაკადით გამოწვეულ პლანეტათშორის შოკებს, შემდეგ კი ჰაბლი გამოიყენეს, რათა ურანის ციალზე მათი გავლენა გადაეღოთ. აღმოჩნდა, რომ ისინი მომსწრენი იყვნენ ყველაზე ინტენსიური ციალისა, რაც კი ოდესმე ეხილათ ამ პლანეტაზე. დროთა განმავლობაში მიმდინარე დაკვირვებისას, ასტრონომებმა შეაგროვეს პირველი პირდაპირი მტკიცებულება იმისა, რომ ეს ძლევამოსილი მოციმციმე რეგიონები პლანეტასთან ერთად ბრუნავდა. გარდა ამისა, ხელახლა აღმოაჩინეს ურანის დიდი ხნის წინ დაკარგული მაგნიტური პოლუსები, რომლებიც 1986 წელს, ვოიაჯერ 2-ის მიერ აღმოჩენიდან სულ მალე დაიკარგა; ამის მიზეზი გაზომვათა არადამაჯერებლობა და პლანეტის უფერული, მახასიათებელი ნიშნების არმქონე ზედაპირი გახდა.   

მომზადებულია phys.org-ის მიხედვით