10 ივლისს, ჯუნო იუპიტერის იდუმალ, დიდ წითელ ლაქას გადაუფრენს

იუპიტერის ორბიტაზე ყოფნის იუბილედან რამდენიმე დღის შემდეგ, NASA-ს კოსმოსური ხომალდი „ჯუნო“ იუპიტერის სახელგანთქმულ დიდ წითელ ლაქას გადაუფრენს. ეს წარმონაქმნი რეალურად 16 000 კმ სიგანის შტორმია. ეს ამ გიგანტური მახასიათებლისთვის კაცობრიობის მიერ გადაღებული პირველი ახლო ხედი იქნება. შტორმს 1830 წლიდან აკვირდებიან და სავარაუდოდ, იგი უკვე 350 წელიწადია, რაც არსებობს. 

„იუპიტერის იდუმალი დიდი წითელი ლაქა ალბათ ამ პლანეტის ყველაზე სახელგანთქმული მახასიათებელია“, — ამბობს სკოტ ბოლტონი, ჯუნოს მთავარი მკვლევარი. „ეს განსაცვიფრებელი შტორმი მზის სისტემის უდიდეს პლანეტაზე უკვე საუკუნეებია მძვინვარებს. ამჯერად, ჯუნო და მისი ღრუბლების მჭვრეტელი სამეცნიერო ინსტრუმენტი დაკვირვებით ჩაიხედება და გაარკვევს, თუ რა სიღრმეზე ვრცელდება შტორმი, რაც დაგვეხმარება განვსაზღვროთ, როგორ მოქმედებს ეს გიგანტური ქარიშხალი და რა ხდის მას ასე განსაკუთრებულს“.  

დიდი წითელი ლაქის მონაცემებს ჯუნო იუპიტერის იდუმალი ღრუბლების თავზე მეექვსე გადაფრენისას, 10 ივლისს შეაგროვებს. ამ მომენტისთვის, ჯუნო ღრუბლებს 3 500 კმ მანძილზე მიუახლოვდება. ხომალდი დიდ წითელ ლაქას დაახლოებით 9 000 კმ სიმაღლეზე გადაუფრენს, ჩართული იქნება რვავე სამეცნიერო ინსტრუმენტი. 

„იუპიტერთან შეგროვილი სამეცნიერო კოლექციის წარმატება ნათლად წარმოაჩენს NASA-ს ჯუნოს ჯგუფის ტექნიკურ და სამეცნიერო შესაძლებლობებს. ყოველ ახალ ორბიტას უფრო ახლოს მივყავართ იუპიტერის რადიაციული სარტყლის გულისკენ. ვერასოდეს წარმოვიდგენდით, რომ ჩვენ მიერ შექმნილი ხომალდი იუპიტერის გარშემო არსებულ ელექტრონთა შტორმს ასე კარგად გაუმკლავდებოდა“, — ამბობს ჯუნოს პროექტის მენეჯერი რიკ ნიბაკენი. 

ჯუნო 2011 წლის 5 აგვისტოს, ფლორიდიდან, კანავერალის კონცხიდან გაუშვეს. იუპიტერის ორბიტაზე ის 2016 წლის 4 ივლისს გავიდა. ხომალდი პლანეტას 3 400 კმ მანძილამდე უახლოვდება და სწავლობს იუპიტერის წარმოშობას, სტრუქტურას, ატმოსფეროსა და მაგნიტოსფეროს. 

მომზადებულია phys.org-ის მიხედვით