აღმოჩენილია მკვდარი ზღვის ხელნაწერთა კიდევ ერთი მღვიმე

მკვდარი ზღვის ჩრდილო-დასავლეთ ნაპირებთან მდებარე არქეოლოგიურ ძეგლ კუმრანის კლდეებზე ჩატარებული გათხრების შედეგად, აღმოჩენილია გამოქვაბული, რომელიც სავსეა ხელნაწერთა გრაგნილების შესანახი ჭურჭლით. არტეფაქტები ზუსტად იმავე პერიოდით თარიღდება, რითაც ე. წ. მკვდარი ზღვის ხელნაწერები.

უძველეს ტექსტთა ეს კოლექცია რომელსაც ამ რეგიონისთვის უდიდესი ისტორიული მნიშვნელობა გააჩნია, მოიცავს ბიბლიის ერთ-ერთ უძველეს ხელნაწერებს. გრაგნილები 1940-1950-იან წლებში, ქუმრანის სიახლოვეს, 11 სხვადასხვა მღვიმეში აღმოაჩინეს; არქეოლოგთა თქმით, ახლახან აღმოჩენილი გამოქვაბული სავარაუდოდ მათ რიცხვს შეემატება.

„ამაღელვებელი გათხრების შედეგად, ძალიან ახლოს ვართ, რომ 60 წლის შემდეგ, მკვდარი ზღვის ახალი ხელნაწერები აღმოვაჩინოთ“, — ამბობს ებრაული უნივერსიტეტის არქეოლოგიის ინსტიტუტის მკვლევარი, გათხრების ხელმძღვანელი ორენ გუტფელდი.

„ამ დრომდე მიიჩნეოდა, რომ მკვდარი ზღვის ხელნაწერები მხოლოდ 11 მღვიმეში იყო აღმოჩენილი, თუმცა ახლა ეჭვგარეშეა, რომ ჩვენ მეთორმეტეც ვიპოვეთ“.

მიუხედავად იმისა, რომ გუტფელდი დარწმუნებულია, უნდა აღინიშნოს, რომ ახლად გათხრილ მღვიმეში რეალური ხელნაწერები არ აღმოჩენილა.

თუმცა, როგორც მტკიცებულებები მიუთითებს, ერთ დროს, მღვიმეში მართლაც ყოფილა მკვდარი ზღვის ხელნაწერების პერიოდის ხელნაწერები, მაგრამ ყოველგვარი ღირებული შემდეგში გაძარცვულა.

აღმოჩენილ ნივთებს შორისაა ჭურჭელი, რომლებსაც სპეციალურად ხელნაწერთა შესანახად ამზადებდნენ, ასევე ერთი ცარიელი პერგამენტი, რომელსაც საწერად იყენებდნენ.

გატეხილია ყოველი ჭურჭელი; გარდა ერთი ეტრატისა, ქილებიდან ყველა ეტრატი ამოღებულია.

მღვიმეში აღმოჩენილია 1950-იან წლებში ნაპოვნის მსგავსი წერაქვის თავიც, რომელსაც არქეოლოგები ბედუინებს უკავშრებენ — რეგიონის მომთაბარე ხალხს, რომლებმაც ეს მღვიმეც იმავე პერიოდში გაძარცვეს, რომელშიც 11 დანარჩენი. 

იმის გასაანალიზებლად თუ რამდენად ღირებულია ეს ხელნაწერები, უნდა აღინიშნოს, რომ ლიბერთის უნივერსიტეტის ბიბლიის მუზეუმის მონაცემებით, ორიგინალ ხელნაწერთა ფრჩხილის ზომის ფრაგმენტის ფასი 1 000 000 $ მილიონს აღწევს. 

„მიუხედავად იმისა, რომ ხელნაწერებს ამ დრომდე ვერ მივაკვლიეთ და აღმოვაჩინეთ მხოლოდ სუფთა პერგამენტი, ეჭვგარეშეა, რომ მღვიმეში მრავალ ხელნაწერი ინახებოდა, რომლებიც შემდეგ მოიპარეს“, — ამბობს გუტფელდი. 

ნივთები მეორე ტაძრის პერიოდით, ძვ. წ. 530 – 70 წლებით თარიღდება.

ამჟამად ჩვენთვის ცნობილი მკვდარი ზღვის 981 ხელნაწერი მოიცავს როგორც ბიბლიურ, ისე არაბიბლიურ ჩანაწერებს, რომლებიც ძვ. წ. III - ახ. წ. I საუკუნეებს ეკუთვნის.

11 მღვიმეში აღმოჩენილი ხელნაწერები ამჟამად მთელი მსოფლიოს მასშტაბითაა მიმობნეული სხვადასხვა მუზეუმში. 

გუტფელდის თქმით, ზოგიერთი მათგანის წარმომავლობა უცნობია და არსებობს ვარაუდი, რომ ისინი შესაძლოა თავდაპირველად სწორედ აქ, ახლად აღმოჩენილ მღვიმეში ინახებოდა.

მომზადებულია new.huji.ac.il-ისა და ScienceAlert-ის მიხედვით